Deride aniden ortaya çıkan kırmızı lekeler çoğu zaman endişe yaratabilir. Peteşi olarak adlandırılan bu kaşıntısız kırmızı lekeler, genellikle basit zorlanmalar veya küçük travmalar sonucunda ortaya çıkar. Kılcal damarların çatlamasıyla deri altına sızan kan, bu noktacıklar halinde görülen lekelerin oluşmasına neden olur. Peki, peteşi nedir?
Peteşiler, döküntü ve alerjik reaksiyonlardan farklı bir görünüme sahiptir. Altta yatan nedenler, eşlik eden belirtilerle birlikte değerlendirildiğinde doğru tanı hekim tarafından konulabilir.
Peteşi Nedir?
Peteşi derinin altında meydana gelen küçük kanama noktalarıdır. Mor, kırmızı veya kırmızı renklerde görülebilirler. Genellikle kaşıntıya neden olmaz ve kabarıklık oluşturmaz. Zamanla renkleri solarak kendiliğinden kaybolabileceği gibi, bazı durumlarda sayı ve yayılımda artış da görülebilir.
Peteşiler, deri altındaki ince kılcal damarların hasar görmesi sonucu oluşur. Üzerlerine bastırıldığında renklerinde solma olmaz. Peteşiler bu özellikleriyle diğer cilt lezyonlarından ayrılırlar.
Peteşi ve Döküntü Farkı
Peteşi her ne kadar döküntüye benzese de iki durum birbirinden farklıdır. Peteşiler genellikle ağrıya ya da kaşıntıya yol açmaz.
Peteşi ve döküntü arasındaki en belirgin fark bastırıldığında ortaya çıkar: Peteşilerin üzerine basıldığında renk kaybolmazken, döküntülerde basınç uygulandığında renk soluklaşır.
Deride Kaşıntısız Kırmızı Lekeler Neden Oluşur?
Derideki kırmızı lekeler birçok insanın karşılaştığı bir durumdur. Peteşi olarak adlandırılan bu lekelerin sebepleri çeşitlidir.
Derideki kaşıntısız kırmızı lekelerin olası sebepleri şu şekildedir:
- Endokardit kalpteki iç zarların enfeksiyonudur. Ateş, titreme, yorgunluk ve deride kırmızı lekelere sebep olabilir.
- Bakteri kaynaklı bazı enfeksiyonlar peteşilere sebep olabilir. Eğer enfeksiyon kaynaklı bir lekelenme varsa; yorgunluk, ateş, boğaz ağrısı ve bademciklerin şişmesi de gözlemlenebilir.
- Ciltte yaralanmalar, sürtünmeler veya herhangi bir şekilde alınan travmalar kırmızı lekelere sebep olabilir.
- Lösemi kanser türlerinden biridir ve yine vücutta kırmızı lekeler oluşturabilir. Lekelerin yanı sıra kilo kaybı, gece terlemeleri ve burun kanaması gibi belirtiler de gözlemlenebilir.
- Kullanılan bazı antibiyotik, antidepresan ilaçları peteşi oluşumuna sebep olabilir.
- Kusma, ağır kaldırma veya doğum gibi kişinin zorlanmasına sebep olacak aktiviteler kırmızı lekelere sebep olabilir.
- Kan damarlarının şişmesi sonucu oluşan vaskülit de peteşiye sebep olabilir. Bunun yanı sıra; ateş, baş ağrısı, kilo kaybı da görülebilir.
- Vücutta c vitamini eksikliği olduğunda skorbüt denilen bir hastalık oluşabilir. Bu hastalık kırmızı lekelerin yanı sıra diş etlerinde şişme, eklem ağrıları ve nefes darlığı gibi sorunlara da sebep olabilir.
Bu nedenlerin her biri olasıdır. Ancak yalnızca belirtilere bakarak kendi kendinize tanı koymamanız önemlidir. Vücudunuzda alışılmadık lekeler fark ettiğinizde mutlaka bir doktora başvurmalısınız.
Peteşi Tedavisi Nasıl Olur?
Peteşiler bir hastalık veya yaralanma sonucu oluşabilir. İlk aşamada neden bulunur ve bu nedene göre tedavi süreci belirlenir. Zorlanma veya cilt yaralanmaları sonucu vücudumuzda kırmızı lekeler oluştuysa genellikle bir tedavi gerektirmez. Bu lekeler kendiliğinden geçecektir.
Kırmızı lekeler kendiliğinden geçmiyorsa ve hatta çoğalıyorsa altta yatan daha ciddi bir durum söz konusu olabilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik tedavisi, C vitamini eksikliğinde takviye kullanımı veya bağışıklık sistemiyle ilişkili durumlarda uygun ilaç tedavileri uygulanabilir.
Travmaya bağlı peteşilerde iyileşme sürecini desteklemek için evde bazı önlemler alınabilir. Soğuk kompres uygulamak, bol sıvı tüketmek ve yeterince dinlenmek vücudun toparlanmasına yardımcı olur.
Kırmızı Lekeler Tehlikeli Bir Durum mudur?
Vücuttaki kırmızı lekeler çoğu zaman basit zorlanma veya küçük yaralanmalarla ilişkilidir. Ancak bazı durumlarda enfeksiyonlar, lösemi ya da vitamin eksiklikleri gibi ciddi sağlık sorunlarının da habercisi olabilir.
Peteşiyle birlikte aşağıdaki durumları da gözlemlediyseniz hızlı bir şekilde sağlık kurumuna başvurmalısınız:
- Ateş
- Kafa karışıklığı
- Bilinç kaybı
- Lekelerin hızlı yayılması
- Nefes almakta zorlanma
- Baş dönmesi
Bu belirtiler ciddi bir durumun habercisi olabilir. Böyle bir durumda hızlı bir şekilde sağlık kurumuna başvurmalısınız.
Deride kaşıntısız kırmızı lekeler zararsız bir durum gibi görünse de kesin teşhis için bir doktora danışmanız tavsiye edilir. Erken tanı sayesinde olası sağlık sorunlarında tedavi sürecine zamanında başlanabilir.
