Tiroit bezi, boynun hemen altında yer alan ve vücudun birçok fonksiyonunu düzenleyen hormonları üreten önemli bir salgı bezidir. Kalp atışı, solunum, sindirim gibi hayati süreçler bu bezin ürettiği hormonlarla kontrol edilir.
Guatr ise tiroit bezinin anormal şekilde büyümesi veya nodül oluşumu ile ortaya çıkan bir durumdur. Zehirli, zehirsiz ve nodüler gibi farklı türleri bulunmaktadır. Peki, guatr hangi bölüm bakar? Tanı ve tedavi sürecine dair bilgiler…
Guatr Hangi Bölüm Bakar?
Guatr şüphesi olan kişilerinönce dahiliye, sonrasında endokrinoloji bölümüne başvurması gerekir. Çünkü guatr, hormonlarla ilişkili bir problem olduğu için tanı ve tedavi süreci daha çok endokrinoloji uzmanları tarafından yürütülür.
Teşhis aşamasında fiziksel muayene, kan testleri ve ultrason kullanılabilir. Gerekli durumlarda nodüllerden biyopsi alınarak hücresel inceleme yapılabilir.
Guatrın uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Tedavi edilmeyen tiroit hastalıkları metabolizma ve genel sağlığı etkileyebilecek ciddi sorunlara yol açabilir.
Guatr Testi Nasıl Yapılır?
Guatr testleri için öncelikle dahiliye veya endokrinoloji bölümüne başvurulur. Doktor, elle yaptığı muayenede tiroit bezinin büyüklüğünü ve nodül olup olmadığını değerlendirir.
Ardından hormon seviyelerini ölçmek için kan testleri yapılır. Tiroit ultrasonu ile de bezin yapısı detaylı şekilde incelenir. Şüpheli nodüllerde iğne biyopsisi uygulanarak nodülün iyi huylu mu kötü huylu mu olduğu belirlenir.
Guatr İlacı ve Tedavi Süreci
Guatrın nedenleri ve türleri kişiden kişiye farklılık gösterdiği için tedavi süreci de bu bulgulara göre planlanır.
Guatr tedavi seçenekleri şu şekildedir:
- İlk aşamada hormon düzeylerini dengelemek amacıyla ilaç tedavisi uygulanabilir. Bu ilaçlar tiroit bezinde küçülme sağlayabilir.
- Guatr çok büyük boyutlara ulaşmış ve ilaçlarla tedavi edilemiyorsa cerrahi yöntemle bezin bir kısmı veya tamamı alınabilir.
- Radyoaktif iyot da tedavi çeşitlerinden biridir. Özellikle zehirli çoklu guatr vakalarında tercih edilebilir.
- Guatr kişiyi rahatsız edecek kadar büyük değilse ve vücutta herhangi bir probleme sebep olmuyorsa tedavi gerektirmeyebilir. Ancak düzenli takip gereklidir.
- Bazı guatr türlerinde iyot eksikliği rol oynadığı için iyot desteği tedaviye eklenebilir.
Doktorunuz gerekli testleri yaptıktan sonra durumunuza en uygun tedaviyi planlayacaktır. Tedavi sürecinde düzenli kontrol ve doktor önerilerine uyum son derece önemlidir.
Guatr Belirtileri Nelerdir? Neden Olur?
Guatrın ilk ve en belirgin belirtisi boyundaki şişliklerdir. Büyükten küçüğe değişen bu şişlikler dokunulduğunda da hissedilir.
Guatr hastalığının diğer belirtileri de şu şekilde sıralanabilir:
- Yutkunmada problem,
- Öksürük,
- Ses kısılması,
- Nefes almada güçlük,
Bu belirtiler kişiden kişiye değişebilir ve her guatr türünde aynı şiddette görülmeyebilir.
Guatrın en yaygın nedenlerinden biri iyot eksikliğidir. Tiroit hormonlarının üretimi için iyot gereklidir. Vücutta yeterli iyot olmadığında tiroit bezi daha fazla çalışır ve bu durum bezin büyümesine neden olabilir.
Guatrın diğer nedenleri de aşağıdaki gibidir:
- Graves hastalığı,
- Tiroid iltihabı,
- İyi huylu nodüller,
- Hamilelik süreci,
- Tiroid kanserleri,
Bunlar dışında da guatrın farklı sebepleri olabilir. Hastalığın altında yatan sebebi ve tedavi sürecini öğrenmek için mutlaka bir uzmana danışmalısınız.
Zehirli Guatr ve Diğer Çeşitleri
Guatrın nedenlerine göre farklı çeşitleri de vardır. En sık bilinenlerden biri zehirli guatrdır. Bunun yanı sıra basit guatr, nodüler guatr ve hashimoto guatrı da vardır.
Guatr çeşitleri şu şekildedir:
- Zehirli Guatr: Bu guatr türünde tiroid bezi hem normalden fazla hormon üretir hem de büyür. Bu aşırı hormon salgılanma süreci; çarpıntı, kilo kaybı, sinirlilik gibi belirtilere neden olur.
- Basit Guatr: Bir diğer çeşit de basit veya zehirsiz guatrdır. Bu kişilerde tiroid bezinde büyüme gözlemlenir ancak hormon üretimi normaldir.
- Nodüler Guatr: Tiroid bezinde birden fazla nodül olma durumudur. Nodüller bir tane veya daha fazla olabilir. Hormon üretiminin etkilenmesine göre zehirli veya zehirsiz olarak ikiye ayrılabilir.
- Hashimoto Guatrı: Bağışıklık sisteminin tiroit dokusuna saldırmasıyla ortaya çıkar. Bu süreçte tiroit bezinde büyüme ve zamanla fonksiyon kaybı gelişebilir.
Guatrın uzman hekim tarafından değerlendirilmesi ve düzenli takip edilmesi büyük önem taşır. Tiroit hormonları yaşamın birçok alanını etkilediği için tedavinin aksatılması ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
