IBS halk arasında huzursuz bağırsak sendromu olarak bilinir. Bu sendrom kişinin sindirim sisteminde anatomik bir bozukluk olmasa da sindirim sorunları yaşamasına sebep olur. Sorunlar sistemdeki fonksiyonel bozukluklardan kaynaklanır. Kişinin hayat kalitesi IBS nedeniyle ciddi anlamda etkilenebilir.
IBS Ne Demek?
IBS, Irritabl Bağırsak Sendromu kısaltmasıdır. Huzursuzluk bağırsak sendromu, hassas bağırsak olarak da bilinir. Bir çeşit sindirim sistemi bozukluğudur. Kişinin anatomik olarak sindirim sistemi normaldir. Buna rağmen sindirim sistemi sağlıklı bir şekilde çalışmaz. Bu nedenle fonksiyonel bir bozukluk olarak tanımlanır.
Huzursuz Bağırsak Sendromu Nedir?
Huzursuz bağırsak sendromu; kişinin sindirim organlarında herhangi bir bozukluk olmasa da sindirim sisteminin çalışmasında sorunlar olduğu bir durumdur. Bu durum dönemsel olarak şiddetlenebilir veya tamamen ortadan kaybolabilir.
IBS kişiden kişiye farklı semptomlar gösterebilir. Bazı kişilerde IBS sadece zaman zaman ortaya çıkan basit bir hazımsızlık olarak belirti verir. Bazı kişilerde ise bu durum bireyin normal hayatına devam etmesini engelleyebilir.
NOT: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurunuz.
Huzursuz Bağırsak Sendromu Tehlikeli mi?
IBS teşhisi alan birçok kişi bu durum tehlikeli mi diye endişelenebilir. Ancak hayır bu durum hayati bir risk taşımaz. Genellikle huzursuz bağırsak sendromu kişinin hayat kalitesini düşürür. Sindirim sistemi organlarında anatomik bir bozukluk olmadığından kalıcı hasar oluşmaz.
Huzursuz bağırsak sendromu kişinin hayat kalitesini düşürerek psikolojik etkilere sebep olabilir. Kronik ağrılar, ani ishal veya kabızlık kişinin gündelik hayatını zorlaştırabilir. Bu rahatsızlığa sahip olan kişiler sosyalleşmekten, dışarı çıkmaktan kaçınır hale gelebilir.
Huzursuz bağırsak sendromu tehlikeli olmasa da kişinin hayatını zorlaştıran bir durumdur. Bu nedenle kesinlikle göz ardı edilmemeli ve uzman eşliğinde doğru bir tedavi uygulanmalıdır.
Irritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri
Irritabl bağırsak sendromu belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde basit hazımsızlık ve ağrılar şeklindeyken bazı kişilerin günlük hayatını tamamen etkileyebilir. Stres, yer değişimi, hormonal değişimler de bu durumun etkisini değiştirebilir.
Huzursuz bağırsak sendromu belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Alt karın bölgesinde hissedilen ağrılar
- Kramp
- Dışkı ve gaz çıkarma sonrası ağrının azalması
- Ani başlayan ishal ya da kabızlık
- Şişkinlik ve karında gaz
- Dışkıda anormal mukus
- Dışkının küçük toplar halinde olması
- Tuvalet sonrası bile karında şişkinlik
- Kronik yorgunluk
- Mide bulantısı ve ağrısı
- Sırt ağrıları
- Sık idrara çıkma
Tüm bu belirtiler farklı sindirim hastalıkları sonucunda da meydana gelebilir. IBS belirtileri hastalar arasında farklılık gösteren bir durumdur. Bu durumun uzman bir doktor tarafından detaylı olarak incelenmesi gerekir.
IBS Neden Olur?
Huzursuz bağırsak sendromu sebebi direkt olarak tek bir şey değildir. Çünkü bu hastalığın ortaya çıkmasında anatomik bir sorun yoktur. Asıl sorunun sindirim sistemi ve beyin arasındaki ilişkiden kaynaklı olduğu uzmanlar tarafından söylenir. Bazı durumlar IBS için tetikleyici olabilir.
Huzursuz bağırsak sendromunun olası bazı tetikleyicileri aşağıdaki gibidir:
- Vücutta beyin ve bağırsaklarda karmaşık ve geniş sinir ağı bulunur. İki organın iletişiminde kopukluklar olması IBS’ye sebep olur.
- Bağırsakların kasılmalarının olması gerekenden daha güçlü veya zayıf olması nedenlerden biridir.
- Şiddetli bir mide veya bağırsak enfeksiyonu geçirmiş olmak IBS gelişiminde etkili olabilir.
- Bağırsak florasının çeşitli sebeplerden bozulması sindirim sistemini huzursuz bağırsak sendromuna karşı daha savunmasız yapabilir.
- Çocukluk ve ergenlik çağındaki yüksek stres beyin ve bağırsak iletişimini etkileyebilir.
Tüm bunlar direkt olarak huzursuz bağırsak sendromuna sebep olmasa da tetikleyiciler arasındadır. Ayrıca günlük olarak sürekli stres, hormonların değişmesi, bazı gıda alerjileri de bu sendromun belirtilerini artırabilir.
IBS Çeşitleri
IBS kişiden kişiye belirtileri farklı olan bir durumdur. Bu nedenle farklı çeşitlerde meydana gelir. Genellikle bu sendrom dört alt gruba ayrılır. Bu ayrım sendromun tedavisi sürecinde sağlık çalışanları ve hastalar için kolaylık sağlar.
Huzursuz bağırsak sendromu çeşitleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Kabızlık Ağırlıklı IBS: Bağırsak hareketleri normalden daha yavaştır. Bu nedenle sert dışkılama, karında şişlik, tuvalette aşırı zorlanma görülür.
- İshal Ağırlıklı IBS: Bağırsak hareketlerinin aşırı aktif olması sonucu oluşabilir. Sık sık ishal şeklinde tuvalete çıkma, gün içinde acil tuvalet ihtiyacıyla karşılaşırlar.
- Karma IBS: Bu kişilerde hastada ishal ve kabızlık karışık olarak gözlemlenir. Birkaç gün şiddetli ishal ardından kabızlık veya tam tersi görülebilir. Semptomların bu derece farklı olması tedavi şeklini de zorlaştırabilir.
- Sınıflandırılamayan IBS: Bu hastalarda gaz, karın ağrısı ve kramp gözlemlenir. Ancak tuvalette sürekli bir kabızlık, ishal veya karma durum gözlemlenmez. Belirtiler hastanın bir gruba dahil olması için yeterli değildir.
Huzursuz bağırsak sendromunda hastayı bir gruba sokmak tedavi süreci için çok önemlidir. Bu sayede hastanın diyeti, ilaçları hızlı bir şekilde belirlenebilir.
Huzursuz Bağırsak Sendromu Teşhisi
Huzursuz bağırsak sendromu teşhisi konulurken diğer hastalıklara göre farklı bir yöntem izlenir. Bu sendromun net bir anatomik belirtisi olmadığı için net bir teşhis yöntemi yoktur. Dışlama yöntemi ile bu sendrom teşhis edilebilir.
Uzman doktor öncelikle hastanın belirtilerini dinler ve hastanın diğer hastalıklara sahip olmadığını kanıtlayacak testler yapar. Bunun sonucunda diğer sindirim sistemi hastalıkları dışlanmış olur. Ayrıca belirtiler de çok önemlidir.
Belirli bir süreç içerisinde hasta ne sıklıkla ishal veya kabız oldu, dışkı formu nasıl hepsi değerlendirilir. Bu sayede hastanın sindirim sorunu sıralanır. Uzman doktor gerekli testleri alarak diğer hastalıkları dışlar. Bunun sonucunda teşhis konulmuş olur.
IBS Tedavi Süreci
Huzursuz bağırsak sendromu kişinin sindirim organlarında herhangi bir hasara sebep olmaz. Ancak kronik olarak birçok belirti gösterir. Bu nedenle tek bir kalıcı tedavi yoktur. Genellikle hastalığın belirtilerinin yönetilmesi hedeflenir.
Tedavi süreci de uzman doktor reçetesiyle ilaç kullanımı çeşitli diyetlerin takibi şeklinde ilerleyebilir. İlaçlar yardımıyla bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi amaçlanır. Kabızlık veya ishal şeklinde seyreden hastalıklar için farklı diyetler uygulanır ve farklı ilaçlar reçete edilir.
Kişinin yaşam tarzı değişiklikleri yapması da hastalığın yönetilebilmesi için çok önemlidir. Doktor önerisiyle takip edilen diyetler, stres yönetimi, egzersiz önerilir.
Huzursuz Bağırsak Sendromu Diyeti
Beslenme IBS olan kişilerde çok önemlidir. Diyet kişinin belirtilerine göre farklılık gösterir. Diyet belirlenmeden önce kısıtlama, deneme ve kişiselleştirme aşamaları vardır.
Eliminasyon aşamasında hasta bir süre bazı şüpheli gıdaları tamamen rutininden çıkarır. Bağırsak bu şekilde dinlendirilir. Deneme aşamasında ise yasaklı gıdalar yavaş ve kontrollü şekilde tekrar yenilebilir. Bu sürede hangi gıdanın ağrı yaptığı hangisinin hazımsızlığa sebep olduğu tespit edilebilir.
Son aşama ise kişiselleştirmedir. Hastada sindirim sorununa sebep olan gıdalar azaltılır veya tamamen diyetten çıkarılır. Tüm bu süreç kesinlikle bir uzman kontrolünde doğru şekilde yapılmalıdır. Bilinçsiz yapılan eliminasyon diyetleri kişinin sindirim sistemini öncesinden daha kötü bir hale getirebilir.
Daha fazla bilgi ve randevu için hastanemizle iletişime geçebilirsiniz.
