Potasyum hücre içi fonksiyonların gerçekleştirilmesinde ve vücutta denge sağlanmasında çok önemli bir mineraldir. Bu mineralin hem eksikliği hem de yüksekliği sağlık açısından ciddi etkilere sebep olabilir. Özellikle potasyum yüksekliği sinsice ilerleyebilen bir durum olduğundan fark edilene kadar vücudun genel sağlığını ve işleyişini bozabilir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Potasyum yüksekliği (hiperkalemi) ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir durumdur ve tanı ile tedavi mutlaka doktor değerlendirmesi gerektirir. Burada yer alan bilgiler tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Potasyum değerleriniz yüksekse veya belirtiler yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir.
Potasyum Yüksekliği Belirtileri
Potasyum yüksekliği sinsi ilerleyen tehlikeli bir durumdur. Hafif ve orta yüksek potasyum genellikle belirti vermez. Genellikle durumun fark edilmesi için kan tahlili yapılması gereklidir. Ancak potasyum yüksekliği belirli bir kritik değer üzerine çıktığında vücutta bazı belirtiler görülebilir.
Potasyum yüksekliği belirtileri aşağıdaki gibi olabilir:
- Kaslarda halsizlik, sürekli yorgunluk,
- Kişide bitkinlik hissi,
- Bacaklarda ve kollarda güç kaybı,
- Karıncalanma hissi,
- Göğüste sıkışma,
- Kalp çarpıntısı,
- Nabız düzensizliği,
- Baş dönmesi,
- Bayılma,
- Mide bulantısı,
- Kusma,
- Karında kramplar,
- İshal,
Tüm bunlar potasyum yüksekliği belirli bir seviyeyi aştığında görülebilen olası belirtilerdir. Bunlar dışında da farklı belirtiler gözlemlenebilir veya bu durum hiç belirti de vermeyebilir. Ani başlayan şiddetli belirtilerde mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Potasyum Yüksekliği Neden Olur?
Potasyum yüksekliği vücudun bu maddeyi sağlıklı bir şekilde dışarı atamamasından kaynaklanır. Bu durumun yaygın bir sebebi böbrek yetmezliğidir.
Sağlıklı bir kişide besinlerden alınan potasyumun fazlası böbreklerde süzülür ve idrarla vücuttan atılır. Ancak böbrekler sağlıklı bir şekilde süzme işlemini yapamadığında potasyum minerali kanda birikir. Bunun sonucunda da vücudun genel sağlığı bozulabilir.
Potasyum yüksekliğinin sık karşılaşılan diğer nedenlerinden biri de ilaçlar olabilir. Bazı ilaç grupları böbreklerin potasyumu idrarla atma yeteneğini etkileyebilir. Bu tarz yan etkiler için doktorunuz sizi bilgilendirecektir ve ilaç kullanımı sırasında düzenli kontroller önemlidir.
Kaslarda ağır yaralanmalar, yanıklar ve kemoterapi gibi durumlarda yaygın hücre yıkımı meydana gelebilir. Hücreler yıkıldığında içlerindeki potasyum kana salınarak potasyumun ani şekilde yükselmesine neden olabilir.
Yüksek Potasyum Nasıl Düşürülür?
Potasyum değerleri yüksek olan kişilerde ilk aşamada detaylı bir değerlendirme yapılır. Bu değerlendirmede yüksekliğin derecesi hafif, orta veya ağır olarak belirlenir. Ağır olarak belirlenen hastalarda acil tıbbi müdahale gerekebilir. Bu hastalarda kalbi potasyumun etkilerinden korumak için çeşitli ilaç enjeksiyonları yapılması gerekebilir.
Potasyum yüksekliği böbrek hastalıklarından kaynaklanan kişilerde idrar söktürücü ilaçlarla potasyumun atılması sağlanabilir. Ayrıca bu duruma sebep olan böbrek hastalığının tedavisine de başlanır. Ancak kişinin böbrekleri ciddi anlamda zarar gördüyse hemodiyaliz makine gerekebilir.
Diyaliz kanı potasyumdan arındırır ve değerlerin normal düzeye çekilmesini sağlar. Ani potasyum yüksekliği giderildikten sonra hastaya perhiz uygulanması ve çeşitli ilaçlar reçete edilebilir. Bunların düzenli kullanımı ve doktorun tavsiyelerine uyulması çok önemlidir.
Potasyum Yüksekliğinde Yenmemesi Gereken Besinler
Potasyum yüksekliği olan kişilerde uzman doktorlar eşliğinde ilk müdahale yapılır. Sonrasında hastanın bedeni dikkatlice incelenerek bu durumun ana sebebi bulunur. Eğer potasyum atılım mekanizması normal hale döndürelemezse örneğin kişinin böbrekleri zarar görmüşse perhiz gerekebilir.
Kişinin perhizi ömür boyu yapması gerekebilir. Bu süreçte böbreklere binen yük hafifler ve kanda da potasyum yükselmez.
Potasyum yüksekliğinde yenmemesi gereken bazı besinler aşağıdaki gibidir:
- Muz,
- Avokado,
- Kavun,
- Kivi,
- Nar,
- Kayısı,
- İncir,
- Portakal,
- Mandalina,
- Greyfurt,
- Meyve suları,
- Koyu yeşil yapraklı sebzeler,
- Patates,
- Kabak,
- Mantar,
- Mercimek,
- Nohut,
- Kuru fasulye,
- Barbunya,
- Bazı kuruyemişler,
- Esmer pirinç,
- Süt ve süt ürünleri,
- Çikolata,
- Kakao,
Tüm bunlar dışında doktorunuzun size yasakladığı gıdalardan uzak durmanız gereklidir. Doktorunuza danışarak bu sebzeleri tüketirken doğrayıp bol suda haşlayıp suyu dökerek tüketebilirsiniz. Bu durumda potasyum miktarını düşürebilirsiniz.
Potasyum değerlerinizin değerlendirilmesi, gerekli tetkiklerin planlanması ve size uygun beslenme programının oluşturulması için uzman hekim desteği almanız önemlidir. Potasyum yüksekliği, böbrek sağlığı ve tedavi seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz!
