Kalp damar tıkanıklıkları, hayati risk taşıyan ve mutlaka ciddiyetle ele alınması gereken sağlık sorunları arasında yer alır. Göğüs ağrısı, baskı hissi ve nefes darlığı gibi şikâyetler çoğu zaman kalp damar hastalıklarını düşündürse de, her göğüs ağrısının veya sıkışma hissinin kalp damar tıkanıklığı anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Peki, kalp damar tıkanıklığı EKG ile anlaşılır mı?
Kalp damar tıkanıklıklarının değerlendirilmesinde genellikle ilk aşamada elektrokardiyografi (EKG) kullanılır. EKG damar tıkanıklıkları için her durumda belirleyici bir teşhis olmayabilir. Duruma göre teşhis için farklı testler ve yöntemler denenebilir.
Kalp Damar Tıkanıklığı EKG ile Anlaşılır mı?
Kalp damar tıkanıklığı şüphesinde tanıya ulaşmak için farklı yöntemler sıralı olarak değerlendirilir. Pek çok hasta, girişimsel bir işlem olan anjiyo yerine EKG gibi daha basit yöntemleri tercih edebilir. Ancak EKG, her hastada yeterli bilgi sağlamayabilir.
EKG, kalbin elektriksel olarak aktivitesini gösterir. Kalp kasının kasılmasını sağlayan elektrik sinyallerini incelemeye olanak sağlar. Özellikle kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, kalp kaslarında anlık oksijensiz kalma gibi durumları gösterebilir.
Kalp damar tıkanıklığı EKG ile tam olarak anlaşılmayabilir. Özellikle hasta dinlenme halindeyken kalp normal çalışmaya devam edebilir ve damarlardaki daralmalar belirti vermeyebilir. EKG’de belirgin bulguların ortaya çıkabilmesi için genellikle damarın ileri derecede daralmış olması ve kalp kasının yeterince beslenememesi gerekir.
EKG kalbin beslenmesini ciddi olarak etkileyen damar tıkanıklarının tespitinde faydalı olabilir. Ancak yeni başlayan ve hafif dereceli damar tıkanıklarının tespitinde yetersiz kalabilir.
Damar Tıkanıklığı Anjiyo Olmadan Belli Olur mu?
Anjiyo, genellikle kasık veya el bileğinden girilerek yapılan girişimsel bir tanı yöntemidir. Ancak günümüzde anjiyo yapılmadan da kalp damar tıkanıklıklarını değerlendirmeye yardımcı olabilecek farklı tanı yöntemleri bulunmaktadır.
Hangi yöntemin tercih edileceğine, hastanın genel durumu ve risk profili doğrultusunda hekim karar verir.
Damar tıkanıklığı tanısı için uygulanabilen bazı tanı yöntemleri aşağıdaki gibidir:
- Eforlu EKG
- EKO
- Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi
- Sanal Anjiyo
Bu yöntemler vücutta herhangi bir açıklık oluşturmadan da yapılabilir. Farklı yöntemlerin uygulanabilirliğine doktor karar verecektir.
1. Eforlu EKG
EKG dinlenme sırasında çekildiğinde damarlarda herhangi bir problem görülmeyebilir. Genellikle dinlenme süresince damar bir miktar tıkalı da olsa kalbi besleyebilir. Bu nedenle efor testiyle daralmış damarların incelenmesi yapılabilir.
Hasta bir koşu bandında yürürken kalp daha fazla beslenmeye ihtiyaç duyar. Bu sırada hastada herhangi bir damar tıkalıysa EKG sırasında sinyallerde bozulmalar gözlemlenebilir.
2. EKO
EKO ses dalgalarıyla çalışır. Kalp kapakçıkları, duvarları ve kalbin pompalama gücü incelenebilir. Damar tıkanıklığı olduğu durumda kalp duvarı yeterince iyi kasılmayabilir. EKO sayesinde bunlar tespit edilebilir.
3. Miyokard Perfüzyon Sintigrafisi
Miyokard perfüzyon sintigrafisinde hastaya damardan ufak dozlarda radyoaktif madde verilir. Kalbin kan alma süreci özel kameralar yardımıyla gözlemlenebilir. Bu süreçte kalbin hangi bölgesi ne kadar kanlandı incelenebilir.
4. Sanal Anjiyo
Kol damarlarından hastaya özel bir madde verilir. Hasta tomografi cihazına girer ve kalp damarları üç boyutlu olarak gözlemlenebilir. Klasik anjiyo yapılamayacak hastalar için tercih edilebilir.
Teşhis sırasında hastanın durumu hangi tanı yöntemi için uygun olduğunu belirler. Bu nedenle süreç boyunca doktorun hasta için uygun gördüğü yöntemler kullanılarak teşhis konulur.
Kalp Damar Tıkanıklığı Belirtileri
Kalp damar tıkanıklıkları yavaş ve belirti vermeden ilerleyebilir. Damar içerisindeki plaklar yıllar içinde yavaş yavaş oluşur ve gelişir. Damar boşluğunu yüzde otuz altına indirene kadar hasta durumu fark etmeyebilir.
Kalp damar tıkanıklarının olası belirtileri şu şekildedir:
- Göğüste ağrı en klasik belirtilerden biridir. Göğüs ortasında sıkışma, yanma ve baskı olarak hissedilir. Özellikle aktif olarak hareket edildiğinde daha belirgin hale gelebilir.
- Göğüs ağrıları kola, boyuna ve sırta yayılabilir.
- Aktif olarak bir hareket yaparken diğer insanlarla kıyaslandığında daha çok nefes nefese kalmak belirtilerden biri olabilir.
- Kadınlarda aşırı halsizlik ve yorgunluk olabilir.
Bunlar hastaların birçoğu gözlemlenerek tespit edilmiş genel belirtilerdir. Bu belirtilerin sizde olması kesin olarak kalp damar tıkanıklığı yaşadığınız anlamına gelmez. Belirtiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.
Kalp Damar Tıkanıklığı için Nereye Gidilir?
Kalple ilgili bir sorun yaşadığınızı düşünüyorsanız, bir kardiyoloji uzmanına başvurmanız gerekir. Kardiyoloji bölümünde gerekli tetkikler yapılarak durumunuz değerlendirilir.
Özellikle 40 yaş ve üzerindeki bireylerin düzenli kalp kontrollerini ihmal etmemesi önerilir. Kalp damar tıkanıklıkları sinsi ilerleyebildiği için erken dönemde belirti vermeyebilir. Erken tanı, tedavi sürecinin başarısı açısından büyük önem taşır.
Dinlenme sırasında dahi geçmeyen veya şiddeti artan göğüs ağrısı durumunda ise vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
