Mesane dolu olduğu halde idrar yapamama durumu idrar retansiyonu olarak adlandırılır. Bu sorun kadınlara kıyasla erkeklerde daha sık görülür ve yaş ilerledikçe ortaya çıkma ihtimali artar. İdrar retansiyonunda kişi idrara çıksa bile mesane tam olarak boşalmaz ve sürekli tuvalete gitme ihtiyacı hissedilebilir.
İdrar Retansiyon Nedir?
İdrar retansiyonu, kişinin idrar yaptıktan sonra dahi mesanesinin tamamen boşalmamış gibi hissetmesi ve yeniden tuvalet ihtiyacı duymasıdır. Bu durum ani (akut) gelişebileceği gibi uzun süre devam eden (kronik) bir problem olarak da ortaya çıkabilir.
Özellikle 80 yaş üzeri erkeklerde oldukça yaygın görülür ve hem ani başlayan hem de sürekli devam eden retansiyon türleri yaşanabilir.
Mesane Dolu Olduğu Halde İdrar Yapamama: Belirtileri Neler?
İdrar retansiyonu aniden veya sürekli olmasına göre akut ve kronik olarak ikiye ayrılır. Belirtiler de buna göre değişiklik gösterebilir.
Akut idrar retansiyonu belirtileri şu şekildedir:
- Genellikle aniden idrar yapma ihtiyacı duyulur ancak tuvalete gidildiğinde kişi ihtiyacını gideremez.
- Bir süre sonra alt karında bir ağrı ve rahatsızlık hissi oluşur.
- Kişi tuvalete çıkamadıkça ağrı şiddetlenir.
Ani başlayan idrar yapamama problemi ciddi bir problemin habercisi olabilir. Kişi tuvalete çıkamadıkça mesane genişlemeye devam eder. Bu durumda hızlı bir şekilde tıbbi yardım alınması gerekir.
Kronik idrar retansiyonu belirtileri de aşağıdaki gibidir:
- Kronik idrar retansiyonu olan kişiler idrara çıkabilir ancak mesaneyi tam boşaltamaz. İdrar sonrasında rahatsızlık hissi olur.
- Bir süre sonra mesanede biriken idrar vücutta zararlı etkilere sebep olabilir.
- Günde sekiz dokuzdan fazla kez idrar yapma ihtiyacı hissedilebilir.
- İdrar yaparken başlangıçta zorlanılabilir.
- Tuvalette idrarın akışı kesik kesik veya zayıf olabilir.
- Gece boyunca iki üç kez idrara çıkılabilir.
- İdrara çıktıktan kısa süre sonra tekrar tuvalet ihtiyacı gelebilir.
- Gün içerisinde idrar kaçırma gibi durumlar olabilir.
- Mesanenin dolu olup olmadığını kişi anlamayabilir.
- Kalça bölgesinde rahatsızlık hissi olabilir.
Bu gibi belirtiler de kronik idrar retansiyonuna işaret edebilir. Ancak bu durumun kesin teşhisi için mutlaka bir uzmana başvurmalısınız.
İdrar Yapamama Hangi Hastalığın Belirtisi?
İdrar retansiyonu, ani başlayan veya uzun süre devam eden bir sorun olarak ortaya çıkabilir. Her iki tipin oluşma nedenleri farklıdır.
İdrar retansiyonu nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Tıkanıklık
- Bazı ilaçlar
- Sinirlerde meydana gelen sorunlar
- Ameliyat sonrası semptomlar
- Prostat
- Enfeksiyonlar
Her biri farklı hastalıklara işaret edebilir ve tedavi süreçleri de buna göre değişir.
Tıkanıklık
İdrar yollarındaki tıkanıklık ani idrar yapamama durumuna neden olabilir. Zaman içinde gelişen tıkanıklık ise kronik retansiyona yol açar.
Kabızlık, böbrek taşları, idrar yolunda kan pıhtısı, darlıklar veya dokularda şişme tıkanıklığın başlıca nedenleridir.
İlaçlar
Bazı ilaçlar mesane ve idrar yolundaki kasların çalışmasını etkileyebilir. Ağrı kesiciler, kas gevşeticiler, grip ilaçları, antidepresanlar ve morfin türevi ilaçlar retansiyona sebep olabilir.
Sinir Sorunları
İdrar yollarını kontrol eden sinirlerin hasar görmesi, mesaneden gelen sinyallerin beyne iletilmesini zorlaştırır.
Diyabet, beyin travmaları, vajinal doğum, omurilik hasarları ve felç bu tür sinir problemlerine neden olabilir.
Ameliyat Sonrası
Bazı cerrahi işlemlerden sonra geçici idrar retansiyonu görülebilir. Özellikle omurga ve eklem protezi ameliyatlarından sonra idrar yapmak zorlaşabilir.
Prostat
Prostat bezi, idrar yolunun yakınında bulunduğu için büyümesi idrar akımını etkiler. Yaşla birlikte prostat büyümesi erkeklerde yaygın olduğundan, idrar yapmada zorluk da sık karşılaşılan bir şikayettir.
Enfeksiyonlar
Alt idrar yolu enfeksiyonları dokularda şişmeye neden olarak idrar akışını zorlaştırabilir. Bu durum hem zorlanmaya hem de sık idrara çıkma ihtiyacına yol açar.
Tüm bu nedenlerin yanı sıra farklı sağlık sorunları da idrar retansiyonuna yol açabilir. Bu nedenle altta yatan sebebin belirlenmesi, doğru tedavinin uygulanması açısından kritik önem taşır.
İdrar Retansiyon Tedavisi
İdrar retansiyonunda teşhis çok önemlidir. İlk başta belirtiler incelenir, fiziki muayene sonrasında diğer testler de istenebilir. İdrar örnekleri, kan testleri, bazı idrar yapma testleri bunlar arasındadır.
Akut idrar retansiyonunda, mesanenin acilen boşaltılması gerekir. Bu durumda sonda (kateter) takılması tercih edilir.
Kronik idrar retansiyonunda ise nedene bağlı olarak ilaç tedavisi, pelvik taban egzersizleri veya gerekirse cerrahi uygulamalar yapılabilir.
İdrar retansiyonu, günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen ve doğru tanı-tedavi gerektiren bir sağlık sorunudur.
Belirtiler hafif ya da geçici olsa bile altta yatan neden ciddi olabilir. Bu nedenle idrar yapmada zorluk, mesaneyi tam boşaltamama veya sık idrara çıkma gibi şikayetleriniz varsa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmanız önemlidir.
