Meme kanseri en sık görülen kanser türlerinden biridir. Erken teşhisle tedavi ihtimali daha yüksektir. Bu nedenle tanı ve tarama sürecinde kullanılan yöntemler büyük önem taşır. Mamografi, meme dokusunun röntgen ışınları yardımıyla görüntülenmesini sağlayan, erken tanıda yaygın olarak kullanılan güvenilir bir görüntüleme yöntemidir. Bu sayede elle muayenede fark edilemeyen yapısal değişiklikler ve lezyonlar tespit edilebilir. Peki, mamografi nasıl çekilir?
Mamografide memeler plakalar arasına yerleştirilir ve hafif bir sıkıştırma ile rahatça görüntülenebilir. Genel cerrahi bölümüne başvurduğunuzda kontrol veya teşhis için mamografiye yönlendirilebilir.
Mamografi Nasıl Çekilir?
Mamografi işlemi sırasında düşük doz röntgen ışınları kullanılarak meme dokusu ayrıntılı şekilde görüntülenir. Elle yapılan meme muayenesi önemli olmakla birlikte, bazı kitleler ve doku değişiklikleri yalnızca mamografi ile tespit edilebilir.
Mamografi, tarama (kontrol) amaçlı veya tanısal amaçlı olarak çekilebilir. Rutin taramalar, belirli yaş aralığındaki kadınlarda erken teşhis amacıyla yapılırken; tanısal mamografi, memede fark edilen bir kitlenin ya da şüpheli bir bulgunun detaylı incelenmesi için tercih edilir.
Mamografi çekim işlemi 15-20 dakika sürer. İlk olarak işlem için hazırlanılır. Üst kısımdaki tüm kıyafetler ve takılar çıkarılır. Cihaz üzerinde ayakta durulur. Memeler ünite üzerine gerektiği gibi yerleştirilir. İşlem başladığında memeler iki plaka arasında sıkıştırılır.
Sıkıştırma işlemi meme dokusunun daha net görünmesini sağlar. Görüntü bu sayede net bir şekilde alınır. Görüntü alındıktan sonra plakalar açılır ve işlem tamamlanır.
Mamografi İşlemi Acıtır mı?
Mamografi sırasında uygulanan sıkıştırma, birçok kadında endişe yaratabilir. Bu aşama oldukça kısa sürer ve genellikle hafif bir rahatsızlık hissiyle sınırlıdır. Ancak adet dönemine yakın zamanlarda meme dokusu daha hassas olabileceğinden ağrı hissi bir miktar artabilir.
Ağrı konusunda endişe duyan kişiler, işlem öncesinde doktorlarına danışarak uygun bir ağrı kesici kullanabilir. Çoğu kadın için mamografi, dayanılabilir düzeyde ve kısa süreli bir rahatsızlıkla tamamlanır.
Mamografi için Hangi Doktora Gidilir?
Memede ele gelen bir kitle, şekil değişikliği ya da ağrı fark edildiğinde ilk olarak genel cerrahi bölümüne başvurulması önerilir. Genel cerrahi uzmanı tarafından yapılan muayene sonrasında gerekli görülürse mamografi istenir.
Çekilen görüntüler radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir ve sonuçlara göre tanı ve tedavi süreci yine ilgili doktor tarafından planlanır.
Mamografi Kaç Yaşından İtibaren Çekilir?
Mamografi işlemi tanı içinse her yaştan kadında uygulanabilir. Doktor muayene sırasında sert bir kitle tespit eder ve detaylı incelemesini isterse mamografi işlemi yapılır. Bunun yanı sıra kanserde erken teşhis için belli yaş üzeri kadınların düzenli olarak bu işlemi yaptırması tavsiye edilir.
Farklı yaş aralıklarına göre mamografi işlemi aşağıdaki sıklıkla yapılabilir:
- 40 yaş altı kadınlarda genellikle mamografi gerekmez. Ailede meme kanseri hikayesi varsa doktorunuz önerebilir.
- 40-45 yaş arası kadınlarda ilk mamografi çekilebilir.
- 45-55 yaş arası kadınlarda yılda bir kez mamografi çekilmesi önerilir.
- 55 yaş ve üzeri kadınlarda yıllık tarama veya iki yılda bir kontrol gerekebilir.
Ailesinde meme kanseri öyküsü bulunan kadınların, taramalara daha erken yaşta başlaması gerekebilir. Bu süreç mutlaka doktorla birlikte planlanmalıdır.
Mamografi Çektirmeden Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşlem öncesinde bazı önerilere dikkat etmek görüntüleme işleminin daha doğru yapılmasını sağlar. Ayrıca sizin de daha konforlu hissetmeniz için önemlidir.
Mamografi çekimi öncesi şunlara dikkat etmeniz önerilir:
- İşlem öncesi deodorant ve kremlerden uzak durmanız önerilir. Bu maddeler röntgende birikintiler şeklinde görülebilir ve yanlış tanılara sebep olabilir.
- Elbise gibi tek parça yerine rahat bir kazak veya tişört giymeniz tavsiye edilir. Üzerinizi giyip çıkarmanız daha kolay olacaktır.
- Öncesinde yapılan taramalarınızı yanınıza almanız tavsiye edilir. Bu sayede uzman tarafından değişimler daha rahat bir şekilde yorumlanabilir.
- Ağrıya karşı çok hassassanız işlem öncesi doktorunuza danışarak bir ağrı kesici alabilirsiniz.
- Adet dönemi bittikten sonraki hafta işlem daha az ağrılı olabilir. Adet öncesinde ve adet süresince memelerde ekstra şişlik ve hassasiyet olacağından ağrı daha çok hissedilebilir.
Mamografi çekimi işlemi sırasında bu önerilere dikkat ettiğinizde işlem daha kolay gerçekleşecektir. Yine de ufak bir ağrı ve baskı hissi oluşabilir. Bu işlem kadın sağlığı ve meme kanserinde erken teşhis için çok önemlidir.
Özellikle 40 yaş üzerindeki kadınların düzenli taramalarını aksatmaması, olası bir hastalığın erken dönemde tespit edilmesini ve tedaviye zamanında başlanmasını sağlar.
