Diz kireçlenmesi genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilinse de, günümüzde genç yaş grubunda da görülebilen önemli bir eklem problemidir. Özellikle profesyonel sporcular, aktif yaşam tarzına sahip bireyler ve diz eklemine sürekli yük bindiren kişiler bu risk grubunda yer alır. Peki, erken yaşta diz kireçlenmesi neden olur?
Eklemlerdeki kıkırdak dokunun zamanla aşınması sonucu ortaya çıkan osteoartrit, şiddetli ağrıya ve hareket kabiliyetinde belirgin azalmaya neden olabilir. Tedavi edilmediği durumlarda yalnızca kıkırdak yapı değil, bağ dokuları da etkilenir ve diz ekleminin bütünlüğü bozulabilir.
Erken Yaşta Diz Kireçlenmesi Neden Olur?
Diz kireçlenmesi, tıbbi adıyla osteoartrit, eklem yüzeylerini koruyan kıkırdak dokunun yapısının bozulması sonucu gelişir. Yaşlanma sürecinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkabilse de, bazı faktörler nedeniyle genç yaşlarda da görülebilir.
Erken yaşta diz kireçlenmesinin olası nedenleri:
- Eklem yaralanmaları ve travmalar,
- Obezite,
- Mesleki olarak fazla aktif olmak ve ayakta kalmak,
- Dizler üzerine fazla baskı yükleyen sporlar yapmak,
- Kontrolsüz şekilde ağır kaldırmak,
- Genetik,
- Diyabet,
- Hormon bozuklukları,
- Duruş bozuklukları,
Özellikle spor yapan kişilerde diş kireçlenmesi daha geç fark edilebilir. Bunun sebebi düzenli spor yapan kişilerin ağrının spordan kaynaklandığını düşünmesidir.
Diz kireçlenmesinin erken belirtileri arasında sabahları dizlerde sertlik hissi ve hareket sırasında oluşan çıtırtı veya sürtünme sesleri yer alır. Bu belirtilerin dikkate alınması erken tanı açısından önemlidir.
Diz Kapağında Kireçlenme Belirtileri
Diz kapağı kireçlenmesinde erken belirtilerin fark edilmesi, hastalığın ilerlemesini önlemek açısından kritik öneme sahiptir. Erken dönemde uygulanan ilaç tedavileri ve ortez kullanımı çoğu zaman yeterli olabilir.
Diz kapağında kireçlenme belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Diz kapağında hareket kısıtlaması,
- Şişlik ve ağrı,
- Gece uykusundan sonra eklemde sertlik hissetmek,
- Bacakları hareket ettirirken ses gelmesi,
- Dize baskı uygulandığında ağrı ve hassasiyet,
Siz de kendinizde bu belirtileri gözlemliyorsanız bir uzmana danışmanız tavsiye edilir.
Erken Yaşta Dizlerde Kireçlenmeyi Önlemek için 5 Öneri
Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek, kas-iskelet sistemi hastalıklarının önlenmesinde önemli rol oynar. Genç yaşlarda yapılacak bazı yaşam tarzı değişiklikleri, diz kireçlenmesi riskini azaltabilir.
Diz kireçlenmesini önlemeye yardımcı olabilecek öneriler şunlardır:
- Yoga gibi hafif ağırlıklı egzersizler,
- Duruş bozukluklarını gidermek,
- Ağır kaldırmaktan kaçınmak,
- Ağır egzersizlerden kaçınmak,
- Sağlıklı kiloda kalmak,
Özellikle ailenizde diz kireçlenmesi problemi varsa bu durumu sizin de yaşama ihtimaliniz artabilir. Bu nedenle daha dikkatli olmanız tavsiye edilir.
Diz Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?
Diz kireçlenmesi ve buna bağlı ağrılar günlük yaşamı zorlaştırabilir. Bu nedenle özellikle uzmanlar tarafından önerilen, bilimsel olarak etkili egzersiz programları uygulanabilir.
Egzersiz yaparken gücü ve esnekliği artırmak hedeflenir. Ayrıca üst bacak kaslarını güçlendirmek dize binen ağırlığı azaltacaktır. Bunun yanı sıra destekleyici cihazlar kullanılabilir.
Ortez olarak da bilinen bu cihazlar dizdeki hizalama sorunları için geliştirilmiştir. Dizlere gelen yükün eşit dağıtılması ağrıların hafifletilmesi için önemlidir.
Osteoartrit Tedavisi
Diz kireçlenmesi tedavisinde ilk aşamada hekiminiz sorunun ne olduğuna odaklanır. Eklemdeki hassasiyet, ağrı ve iltihap durumları fiziksel muayene ile değerlendirilir.
Bazı kan testleri sonucunda romatoid artrit ve gut hastalıkları elenir. Röntgen sayesinde değerlendirme yapılır ve yumuşak dokuların incelenmesi için de MR taraması istenebilir.
Eklem hasarları tamamen tedavi edilemez ancak kişinin hayat kalitesini artırmak için bazı uygulamalar yapılabilir. İlk aşamada yaşam tarzı önerileri ve ilaçlarla durum kontrol altına alınmaya çalışılır.
Kilo vermek, diz çevresindeki kasları güçlendirecek egzersizler yapmak, duruş bozukluklarını gidermek bu öneriler arasında yer alır. Şiddetli ağrılar için de soğuk veya sıcak kompres yapılması önerilebilir.
Ciddi durumlarda ise diz protezi ve çeşitli ameliyatlar gerekebilir. Bunun öncesinde bazı enjeksiyon tedavileri de uygulanabilir.
Diz Kireçlenmesi Ameliyatsız Geçer mi?
Diz kireçlenmesinde tedavi planı hastalığın evresine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Çoğu vakada öncelikle ameliyatsız tedavi yöntemleri tercih edilir. Yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavileri ve enjeksiyon uygulamaları ile özellikle erken evredeki kireçlenmeler kontrol altına alınabilir.
Kilo Vermek Diz Kireçlenmesini Azaltır mı?
Dizler üzerine binen yük arttıkça eklemlerin hasar görme ihtimali de artar. Bu nedenle fazla kilolu olan kişilerde ilk aşamada kilo verilmesi önerilir. Bu dizlerdeki hasarı eskisinde döndürmese de oluşabilecek ağrı ve hassasiyeti azaltır.
Ayrıca dizlerde meydana gelen kireçlenme baskıyla birlikte zamanla artabilir. Kilo vermek bu baskıyı azaltacağından durumun daha kötü hale gelmesinin de önüne geçebilir.
Erken yaşta diz kireçlenmesi kişinin hayatını ciddi anlamda etkileyebilir. Bu nedenle dizlerinizle ilgili bir sorun yaşadığınızı düşünüyorsanız, mutlaka bir doktora başvurmanız önerilir. Uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın ilerlemesi büyük ölçüde önlenebilir.
Diz Kireçlenmesi Genellikle Kaç Yaşında Başlar?
Diz kireçlenmesi yaş ilerledikçe daha sık görülür. Ancak bazı durumlarda 20-30 yaş arasındaki kişileri de etkileyebilir. Hatta kişinin günlük rutinlerine bağlı olarak ergenlik çağının ortalarında da görülebilir.
Erken yaşta oluşan osteoartrit kişinin hayat kalitesini ciddi anlamda etkiler. Sürekli ağrıya maruz kalmak, hassasiyet ve hareket kısıtlamaları can sıkıcı olabilir.
Dizden Ses Gelmesi Kireçlenme Belirtisi mi?
Osteoartritin birçok belirtisi vardır. Dizlerde hareket kısıtlaması ve hareket ettikçe gelen sesler de kireçlenmenin olası belirtileri arasındadır. Ancak direkt olarak kireçlenme olduğu anlamına gelmez.
Herhangi bir şekilde dizlerinizde problem olduğundan şüpheleniyorsanız mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
